Navigation

Ondernemen via de e-Fulfilment Hub?

Meer informatie

Gebrek aan goed opgeleid personeel bedreiging voor e-commerce sector

De Nederlandse e-commerce sector groeit als kool; het aantal nieuwe webshops stijgt jaarlijks en ook bestaande webshops blijven doorgroeien. Een belangrijke uitdaging voor de sector is daardoor het werven van nieuwe werknemers met de vereiste kennis en skills en het training van het huidige personeel.

Dat de markt voor e-commerce door blijft groeien is ondertussen geen verrassing meer. Ook in 2017 groeit e-commerce omdat consumenten steeds meer en steeds vaker producten online kopen. Deze verschuiving van shoppen in fysieke winkels naar online winkelen bij webshops heeft niet alleen zijn weerslag op de retailsector, maar ook op de arbeidsmarkt. De stijging van het aantal nieuw opgerichte webshops en de groei van bestaande webshops resulteert immers in een toegenomen behoefte aan e-commerce personeel en grote uitdagingen bij trainen van huidig personeel en het werven en opleiden van nieuwe medewerkers.

Online duizendpoten gevraagd
De forse toename van het aantal consumenten dat online aankopen doet heeft geleid tot een explosieve groei van het aantal Nederlandse webshops. Het aantal webwinkels is gegroeid van 5.000 in 2007 naar 32.000 in 2017! Daarnaast herkennen ook traditionele retailers de trend richting e-commerce en starten zij steeds vaker een webwinkel naast hun fysieke winkel(s). Deze toename van het aantal webshops (pure players) enerzijds en multichannel retailers (bricks and clicks) anderzijds, leidt tot een aanzienlijke toename van de vraag naar e-commerce personeel. Gekwalificeerde medewerkers met geschikte digitale en/of technologische vaardigheden en competenties zijn immers essentieel om webwinkels succesvol te laten opereren. Roy Lenders, Directeur-eigenaar van TopVitamins.nl vult aan: “Onze medewerkers moeten van alle markten thuis zijn. Het gaat om een goed vindbaar product en snelle klantenservice voor steeds veeleisender wordende klanten en webplatforms. E-commerce vraagt niet om een traditionele winkel met een goed getraind verkoopteam, wij hebben online duizendpoten nodig met vaardigheden in ICT, online promotie, consumentengedrag en logistiek”.

Bijna 60% van personeelsbestand bestaat uit zzp’ers
Momenteel zijn ruim 40.000 mensen werkzaam in de Nederlandse e-commercebranche, zo blijkt uit onderzoek van onderzoeksbureau Panteia. Het merendeel van het personeelsbestand wordt gevormd door zzp’ers; zelfstandigen maken met 22.500 personen bijna 60% van het totaal uit. De belangrijkste reden voor het hoge aantal zzp’ers is dat veel webshops worden gerund door zelfstandigen. Dankzij de lage opstartkosten (beperkte personeels- en huisvestingkosten) en de beperkte tijdsinvestering, is het per slot van rekening mogelijk de webshop te runnen naast een (parttime of fulltime) baan of zorgtaken. Zelfstandigen zijn dan ook meestal niet fulltime bezig met hun webshop, maar besteden slechts een deel van hun tijd aan de webshop. Ondanks dat de webshop voor de meeste zelfstandigen slechts een nevenactiviteit is, worden hoge eisen gesteld aan de kennis en expertise van de webshopeigenaar. De webshopeigenaar dient namelijk kennis te hebben van- en zorg te dragen voor onder meer het assortiment, de webshopsoftware, checkout, logistiek en vele andere aspecten van de webshop.

Werkgelegenheidsgroei met name als gevolg van groeiende bedrijfsomvang
Naast het hoge aantal kleine webshops waarbij slechts één persoon werkzaam is, bestaan er ook grote(re) webshops die personeelsleden met specifieke specialisaties in dienst hebben. Op deze manier biedt de e-commercebranche werkgelegenheid aan nog eens circa 20.000 werknemers. Ongeveer een kwart hiervan is werkzaam bij ‘pure players’, terwijl de overige werknemers werkzaam zijn bij webwinkels met één of meer fysieke winkels. Naar verwachting neemt de totale werkgelegenheid in de e-commerce branche toe tot 50.000 FTE in 2021; een gemiddelde groei van 6,6% per jaar. Meer specifiek is de verwachte groei van het aantal zelfstandigen veel minder sterk dan die van het aantal werknemers, want het aantal werknemers bij webwinkels stijgt tot 2021 jaarlijks gemiddeld met 11,4%. Deze trend leidt enerzijds tot een forse instroom van personeel en betekent anderzijds dat de gemiddelde bedrijfsgrootte in termen van het aantal werkzame personen per bedrijf toeneemt.

E-commercebranche gevormd door vijf functiegebieden
Binnen de online waardeketen onderscheidt de e-Academy van Thuiswinkel.org vijf functiegebieden;

  • e-Marketing: management van bezoekers en klanten. Het genereren van bezoekers (traffic), het converteren van bezoekers naar klanten en het vervolgens behouden van deze klanten is de verantwoordelijkheid van het functiegebied e-Marketing. Online marketeer, SEO-specialist en Content & community manager zijn enkele voorbeelden van functies hierbinnen.
  • e-Commerce: management van de (experience van) de transactie. Category managers, business developers en accountmanagers zijn veelvoorkomende functies binnen het vakgebied e-Commerce.
  • e-Supply chain management: het management van goederen, zowel upstream (inkoop) als downstream (e-fulfilment en algeheel supply chain management) is de hoofdtaak van werknemers binnen dit functiegebied.
  •  e-ICT: management van ICT en infrastructuur voor de e-business operatie. E-ICT’ers richten zich met name op front end development (ontwikkeling softwareprogramma’s zoals Magento en Wordpress) en back end development (bijvoorbeeld de ontwikkeling van mobiele apps).
  • e-Data: het verzamelen en analyseren van data voor de e-business operatie. Data-analisten met actuele kennis zijn veelgevraagd binnen dit functiegebied!

Deze typologie wordt door Panteia gehanteerd om het personeelsbestand in te delen naar functiegebied. Hieruit blijkt dat de meeste werknemers binnen e-commerce een functie hebben in e-ICT (33%). Dit functiegebied wordt gevolgd door e-Marketing en e-Commerce (met respectievelijk 26% en 23%). De overige functies worden ingevuld door de functiecategorieën e-Supply chain management en e-Data, welke beide goed zijn voor circa 9% van het personeelsbestand.

Continue bijscholen van huidig personeelsbestand is noodzakelijk
De huidige arbeidsmarkt voor de e-commerce sector kent een aantal belangrijke uitdagingen, welke de komende jaren naar verwachting alleen maar groter zullen worden. De grootste knelpunten liggen in het trainen van bestaande werknemers (zodat zij blijven beschikken over de gevraagde kennisniveaus en competenties) en in het werven van nieuwe, gekwalificeerde werknemers. Roland van Bussel, Operations Manager van het Weertse Moonen Packaging, geeft aan dat “employer branding voor ons een steeds belangrijker thema is. De arbeidsmarkt vergrijst en het werken in de logistiek heeft nog immer last van een verkeerd imago. Het gaat allang niet meer alleen om de chauffeur of de heftruck; onze medewerkers zijn bezig met marketing, big data en alles dat met ICT te maken heeft”.

Imago van werken in de logistiek zorgt voor moeilijk vervulbare vacatures
Ongeveer tweederde van alle werkgevers ervaart op dit moment al tekortkomingen in de vaardigheden van haar personeel en meer dan de helft verwacht nog dit jaar te maken te krijgen met moeilijk vervulbare vacatures! De belangrijkste oorzaken hiervan zijn het tekort aan sollicitanten en het tekort aan sollicitanten met relevante (online) werkervaring. Bart Driessen van het Centrum voor Logistiek Vakmanschap ziet dezelfde uitdagingen: “wij vertellen nieuwe studenten dat zij, mits gemotiveerd en met een diploma op zak, met baangarantie de arbeidsmarkt instromen. De vraag naar logistieke talenten is nu eenmaal veel groter dan het aanbod”.

Conclusie: Betere aansluiting vereist tussen onderwijs en bedrijfsleven
Er kan worden gesteld dat de vijver waaruit e-commercebedrijven vissen te klein is om te voldoen aan de grote en groeiende vraag naar personeel. De arbeidsmarkt van de sector staat hierdoor stevig onder druk en vraagt om structurele investeringen in scholing, training en opleiding. Bedrijven dienen hiertoe samen te werken met onderwijsinstellingen, zodat zij jonge talenten beter kunnen interesseren in een loopbaan binnen de wereld van e-commerce. Meer specifieke opleidingen gericht op e-commerce, een betere aansluiting tussen theorie (onderwijs) en praktijk (bedrijfsleven) en meer stageplaatsen bij e-commercebedrijven vormen een aantal waardevolle oplossingsrichtingen waarlangs dit mogelijk is.


 

E-commerce